هفته اول
اطلاع رساني
تهیه کننده: مژگان ندیم
دانش اطلاع رساني رشته علمي است كه به مطالعه كيفيت و كاربرد اطلاعات ،
نيروهاي حاكم بر جريان اطلاعات و ابزارهاي آماده سازي اطلاعات براي دسترسي و
استفاده مطلوب از آن مي پردازد. كار دانش اطلاع رساني پرداختن به آن بخش از دانش
است كه به توليد، گردآوري ، سازماندهي، ذخيره، بازيابي، ترجمه، انتقال، تبديل و
كاربرد اطلاعات مربوط ميشود. دانش اطلاع رساني همچنين درباره ارائه اطلاعات به صورت
طبيعي و يا ساختگي و كاربرد قالب ها براي انتقال كامل اطلاعات و شيوه هاي آماده
سازي اطلاعات و ابزارها و فنون آن مانند رايانه ها و روش هاي برنامه ريزي آنها بحث
مي كند.دانش اطلاع رساني چند مشخصه كلي دارد كه اين مشخصه ها را مي توان به عنوان
حوزه هايي نيز تلقي كرد كه علم اطلاع رساني با آنها در مقياس كلي سروكار دارد.
- يكي آنكه اطلاع رساني ارتباط تنگاتنگي با فن آوري اطلاعات دارد. ضرورت هاي فني
بطور كلي موجب تحول دانش اطلاع رساني ، همچون برخي رشته هاي ديگر و نيز سبب تحول كل
جامعه اطلاعاتي شده است.
- ديگر اينكه دانش اطلاع رساني، دوشادوش بسياري از رشته هاي ديگر، عاملي فعال در
تحول جامعه اطلاعاتي است.
بطور خاص تر، دانش اطلاع رساني عرصه اي از فعاليت حرفه اي و پژوهش علمي است كه به
مسئله انتقال موثر اطلاعات و متون در ميان انسانها متناسب با نيازهاي اجتماعي ،
سازماني و فردي مي پردازد. و براي اين نيازها به فنون، نظام ها و روش هاي خاص
سروكار دارد.
متخصصان اطلاع رساني بر اين مسئله تاكيد ورزيده اندكه تجربه هاي انساني را كه بصورت
مكتوب گردآوري شده مي توان به بهترين شكل بازيابي كرد و در اختيار ديگران قرار داد
تا با بهره برداري از اطلاعات آنها به رفع نيازهاي زندگي بپردازند. اين متخصصان
علاقمند به ايجاد روش هاي جديد براي دستيابي، حفظ و نگهداري و بازيابي اطلاعات و
دانش هستندتا از طريق آن سازمان ها و افراد بتوانند به بالاترين قابليت ها دست
يابند و مايلند ارزش منابع اطلاعاتي را ارتقاء بخشيده و از
زمان و هزينه دستيابي به آن بكاهند. تلاش ها و پيشرفت هاي قابل توجهي نيز در اين
جهت بخصوص در زمينه ذخيره سازي و خدمات انجام گرفته است.
از لحاظ خدمات ، كتابداران، ميانجيان اصلي اطلاعات و منابع
دانش هستند. اين متخصصان، در مقياس ملي، در صدد بهبود اشتراك منابع، افزايش كفايت
پايگاه هاي اطلاعاتي و تربيت اعضاي اجرايي و آموزش مراجعان جهت استفاده از آنها
برآمده اند.
در مقياس بين المللي نيز عدم توانايي بسياري از كاربران و نياز مبرم آنها به
راهنمايي براي استفاده از منابع قابل پيش بيني است.
*نشاط ،نرگس .
"اطلاع رسانی" .دائرة المعارف كتابداري و اطلاع
رساني .ج 1 ، ص 240-238 .